Bulgaristan’ın Burgaz kentinde üçüncü kere düzenlenen İş Forumu, bu kere üç ülkenin iştiraki ile gerçekleşti. Türkiye, Bulgaristan ve Romanya iş dünyası ve devlet yetkilileri üç ülkenin ortak ticaretini geliştirmenin yollarını aradılar.
Türkiye ile Bulgaristan ortasındaki ticaretin geliştirilmesi için 2023 yılında birinci defa düzenlenen Bulgar- Türk İş Forumu, üçüncü yılında üç ülkeye ulaştı. Artık klâsik hale gelmesi hedeflenen forumun üçüncü üyesi Romanya oldu. Bulgaristan’ın Burgaz kentinde 14 Mart’ta bir ortaya gelen üç ülkenin devlet yetkilileri ve iş insanları ticareti geliştirmek için yapılması gerekenleri masaya yatırdılar. Burgaz İş Forumu’nun açılış konuşmalarını Bulgaristan KOBİ Tanıtım Ajansı İcra Yöneticisi Boyko Takov, Bulgaristan Yenilik ve Büyüme Bakan Yardımcısı Krasimir Yakimov, Türkiye’nin Bulgaristan Büyükelçisi Mehmet Sait Uyanık, Romanya’nın Bulgaristan Büyükelçisi Brandu’a-Ioana Predescu, Burgaz Belediye Başkanı Dimitar Nikolov, BULTİŞAD Lideri Burhan Nemutlu, Bulgaristan-Romanya Ticaret Odası (BRCC) Başkanı Victor Gugushev, DEİK/Türkiye-Bulgaristan İş Kurulu Lideri Zeki Sarıbekir yaptı.
Bulgaristan KOBİ Tanıtım Ajansı İcra Yöneticisi Boyko Takov, üretim ve verimliliğin çok değerli olduğunu söyleyerek başladığı konuşmasında “Devlet yetkilileri ve ilgili kurumları bir ortaya getiren bu şekil etkinlikler ülke ticaretlerine daha fazla katkı sağlıyor” dedi.
Bulgaristan yatırımı destekliyor
Bulgaristan Yenilik ve Büyüme Bakan Yardımcısı Krasimir Yakimov da yaptığı konuşmada Türk ve Romen iş dünyasını Bulgaristan’a yatırıma çağırdı. Yakimov, “Romanya ve Türkiye çok kıymetli ticaret partnerlerimiz. Biz de ülke olarak yatırımların teşvik edilmesi ve ticaretin artırılması için çalışıyoruz. Bürokrasiyi azaltmak için çalışıyoruz. Öteki taraftan da çağdaş bir sanayi altyapısı için hazırlanıyoruz. OSB oluşturmaya yönelik 870 milyon levalık karşılıksız yatırım planımız var. Bilhassa Burgaz’da bunu geliştirmek istiyoruz. Bulgaristan Yatırım Bankacılığı aracıyla yeni imkanlar oluşturmaya çalışıyoruz. Üretimi ve bilimsel araştırmaları destekleyen AB fonları ile de görüşüyoruz. Türk ve Romen firmaları desteklemek için 605 milyon leva karşılıksız AB takviyelerinden faydalanmak istiyoruz” dedi.
Türkiye’nin AB üyeliğine hazırlanıyorlar
Bulgaristan’ın dayanaklarına vurgu yapan bir öteki isim ise Burgaz Belediye Başkanı Dimitar Nikolov oldu. İş Forumu’na mesken sahipliği yapan Nikolov, “İlk yıl biraz korkarak adım atmıştık. Artık iştirakçi sayısının arttığını memnuniyetle belirtmek istiyorum. Şu ana kadar Güney Karadeniz ihmal edilmişti. Artık yalnızca turistik açıdan değil, iş dünyası açısından da cazibe merkezi. Türk dostlarımız bunun daha evvel farkına vardılar. Bir yandan Burgaz’da yatırım yapan Türk şirketleri artarken biz de mahallî idare olarak Burgaz Özel Sanayi Bölgesi’nin açılışını gerçekleştirdik. Amacımız inançlı ve sürdürülebilir bir yatırımı ortamı oluşturmak” dedi.
Nikolov, “Güney limanının inşaatı devam ediyor. Lojistiği de bilhassa destekliyoruz. Dereköy yolu yenileme inşaatı da devam ediyor. Yani biz Türkiye’nin AB üyesi olmasını beklerken bir yandan bunları hazırlıyoruz” dedi. Nikolov, “Sıfır bürokrasi, yeterli hizmet. Lokal idareler olarak yatırımı desteklemek için gerekeni yapıyoruz. Her vakit birbirimizi desteklemeli ve işbirliği içinde kalmalıyız” diyerek kelamlarını tamamladı.
Türk iş dünyası destekliyor
Burgaz İş Forumu’na üç yıldır dayanak verdiklerini belirten Bulgar Türk Ticaret ve Sanayi Odası (BULTİŞAD) Başkanı Burhan Nemutlu da “25 yıldır Bulgaristan’daki ticaretin içindeyim. Romanya ve Bulgaristan’a yatırım yapmaktan çekinmeyin” dedi.
DEİK Türkiye-Bulgaristan İş Konseyi Başkanı Zeki Sarıbekir de “Bir forum üç defa olduysa ve dördüncüsü geliyorsa artık klasik diyebiliriz. Üç ülkenin nüfusu 120 milyon. Ekonomik manada çok değerli bir bölge. 25 milyar dolar olan üç ülkenin ticaret hacmini en kısa vakitten 50 milyar dolara çıkartabiliriz. Bu işbirliği Hem Türkiye-Bulgaristan hem Türkiye-Romanya hem de Bulgaristan-Romanya için win-win manasına geliyor” dedi.
Türkiye’nin Bulgaristan Büyükelçisi Sait Uyanık ise Bu tıp forumların bölgenin istikrarı ve kalkınması için değerli olduğunu belirterek, “İş dünyasının bölgeye ilgisi her geçen gün artıyor. Biz de hudut kapılarındaki TIR geçişlerinin artırılmasını görüşüyoruz. Kapıkule TIR geçişi bakımından dünyanın en ağır ikinci hudut kapısı. Yılda 4.5 milyondan gazla geçiş oluyor. Kapasite artırımı ülkelerin karşılıklı ticareti için epeyce önemli” diye konuştu.
Romanya da Türkleri yatırıma bekliyor
Romanya’nın Bulgaristan Büyükelçisi Brandu’a-Ioana Predescu ise konuşmasına foruma Romanya’nın da dahil edilmesinden duyduğu memnuniyeti lisana getirerek başladı. “Bence Bulgaristan-Trükiye-Romanya son derece çıkarlı bir kombinasyon” diyen Predescu, “Bu üç ülkenin işbirliği, muvaffakiyetin garantisi. Bu işbirliğini genişletmemiz gerekiyor. Bu üç ülke stratejik partnerdir. ve bu stratejik partnerliğin aslında temel noktası Romanya. Karadeniz’de de kıyıdaşız. Bu işbirliğini başka alanı güvenlik. Savunma alanında da işbirliğimiz gelişiyor. Zira iş geliştirmek istiyorsak bunu inançlı koşullarda yapmamız gerekiyor. Buradaki iş insanları da her üç ülkenin sunduğu imkanlardan yararlanabilecek. Daha yeterli iş kuralları geliştirebiliriz. Bulgaristan hükümeti bu bahiste önemli. Ben de kendi ülkem ismine Türk iş dünyasını yatırıma davet ediyorum. Bulgaristan ve Romanya’ya yatırım yaparsanız teşviklerden yararlanacaksınız. Her iki ülke Türkiye’nin Batı Avrupa’ya açılış kapısı diyebiliriz. Yatırım kaidelerini güzelleştirmemiz gerektiğinin farkındayız. Bilhassa hudut kapısında gerekli iyileştirmeler yapılmalı. Bu ortada inanıyorum ki; hazır olduğunda Türkiye de AB üyesi olacaktır” dedi.
Bulgaristan-Romanya Ticaret Odası (BRCC) Başkanı Victor Gugushev de yaptığı konuşmada, “Ülkelerin ticaretinin gelişmesinde Türkiye’nin karadan ulaşımının çok fazla katkıları olduğunu düşünüyorum. Schengen’e üye olduk lakin iki ülke ortasındaki ulaşım sınırları hala kâfi değil. Bulgaristan ve Romanya bunun için çalışmalı. Bilhassa Tuna üzerinden ulaşım konusunu geliştirmemiz gerekiyor. Bizler iş dünyası olarak bu hususları hızlandırabilecek bireyler üzerinde güzel manada baskı yapmamız gerekiyor” diye konuştu.
6 panel düzenlendi
Bu ortada forum kapsamında altı panel düzenlendi. BULTİŞAD ve DEİK Lider Yardımcısı Emrah Sazak’ın moderatörlüğünü yaptığı ve ülkelerin ticaret ateşelerinin katıldığı oturum hayli ilgi çekti. “Bulgaristan-Türkiye-Romanya ekonomik bağlantılarında yeni ufuklar” başlıklı birinci forumda konuşan Başarsoft Yönetim Kurulu Lideri Alim Küçükpehlivan ise “Ekonomik alakaların gelişiminde ticaret ve sanayi çok değerli fakat teknolojinin de tıpkı ölçüde değerli olduğunu düşünüyorum. Türkiye enformasyon teknolojilerine yatırım yapıyor. Üç ülkenin birlikte global bir eser oluşturabileceğini düşünüyorum. Bunun için emekçi vizeleri de dahil seyahat formüllerini güzelleştirmemiz gerekiyor. Güçlü komşuların, zayıf komşulara göre birbirlerine daha fazla güç katacağına inanıyorum. Harika durumlarda bile birinci evvel komşu yardıma gelir. Biz de bunu göz önüne alarak kapasite artırmalı ve birbirimize takviye olmalıyız. Başarılı olmak için kendi ortamızda rekabet etmemeliyiz” dedi.
İş büyümesi için stratejik paydaşlıklar başlıklı panelde konuşan Kastamonu Entegre Küresel Ar-Ge ve İnovasyon Yöneticisi Hüseyin Güler de yeni iş modellerin büsbütün sürdürülebilir olması gerektiğini belirtti. Güler, “Düşünce usulümüzü değiştirmek gerekiyor. Örneğin iki partnerli bir kuruluş her iki elini de kullanmalıdır. Bir el aktiflik ve optimizasyon üzerine, öteki el araştırma ve yeni oluşumlara odaklanmalıdır. Olağan ki kendimiz araştırma yapamayız. Bunun için bir ekosisteme muhtaçlığımız var, bu da tanımadığımız bilmediğimiz insanlara selam vermemiz manasına geliyor. Tahminen şu ana kadar kabul etmediğimiz şeyler yeni bedel oluşturmamıza yardımcı olacaktır” dedi. – İSTANBUL