Ege Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Altun’nun yürütücülüğünü yaptığı, “İzmir Körfezi Kıyılarında Paleosıvılaşma İzlerinin Çok Disiplinli Karakterizasyonu” isimli proje TÜBİTAK-ARDEB 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Proje, İzmir Körfezi kıyılarında geçmişte meydana gelen zelzelelerin yer üzerindeki tesirlerini çağdaş teknolojilerle tahlil ederek, gelecekteki muhtemel risklere dair kritik datalar sunmayı hedefliyor.
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, yapay zekâdan ileri geoteknik formüllere kadar birçok çağdaş teknolojiyi buluşturan bu öncü projeleriyle TÜBİTAK takviyesi almaya hak kazanan Prof. Dr. Selim Altun ve disiplinlerarası takımını tebrik ederek, çalışmalarında muvaffakiyetler diledi.
“Tarihsel zelzele kataloglarındaki eksikler tamamlanacak”
Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Selim Altun, “Sıvılaşma üzere önemli taban sorunlarına yol açabilecek zelzele parametrelerinin ve bunların tekrarlanma dönemlerinin belirlenmesinde, mevcut tarihî ve aletsel devir katalogları kimi vakit yetersiz kalabiliyor. Bu noktada devreye giren proje, ‘paleo-sıvılaşma’ olarak isimlendirilen geçmiş devir zelzele izlerini inceleyerek bu eksikliği gidermeyi amaçlıyor. Türkiye’de birinci sefer farklı disiplinlerin bütüncül bir bakış açısıyla paleo-sıvılaşma üzerine bir ortada çalışacağı bu projede; Holosen ve Geç Pleyistosen periyotlarına ilişkin izler saha ve yaşlandırma çalışmalarıyla tahlil edilecek” diye konuştu
“Örselenmeyi en aza indiren prosedürler kullanılacak”
Prof. Dr. Selim Altun, “İzmir Körfezi kıyı şeridinde gerçekleştirilecek çalışmalarda epey geniş bir teknolojik imkan yelpazesi kullanılacak. Literatürde sarsıntı kaynaklı sıvılaşmaların yaşandığı bilinen alanlarda; drone imgelerinin yapay zeka ile entegrasyonundan elde edilen haritalar, sismik prosedürler ve sondaj bilgileri birleştirilecek. Araştırma kapsamında açılacak çukurlardan alınacak numuneler, C14 ve optik lüminesas (OSL) sistemleriyle yaşlandırılarak geçmişteki büyük sarsıntıların vakit çizelgesi çıkarılacak. Proje kapsamında taban örneklemesinde hassas prosedürlere başvurulacak. Piezokoni penetrasyon deneyi (CPTu) ile sıvılaşma derinlikleri belirlenirken, numune alımında ise örselenmeyi en aza indirgeyen ‘GEL-PUSH’ ve ‘Shelby tüp(UD)’ sistemleri kullanılacak. Elde edilen numuneler üzerinde yapılacak dinamik üç eksenli deneyler ve geriye dönük tahliller sayesinde, bölgeyi geçmişte etkileyen paleo-depremlerin büyüklükleri ve pik yer ivmeleri kestirim edilebilecek” diye konuştu.
Yürütücülüğünü Prof. Dr. Selim Altun’un yaptığı projede; Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Kısmından Dr. Öğr. Gör. Ş. Çağlar Tuna, Dokuz Eylül Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Kısmından Öğr. Gör. Zülfikar Erhan ve Özkan C. Özdağ araştırmacı olarak misyon alırken; Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Kısmından Prof. Dr. Hasan Sözbilir ve Doç. Dr. Mustafa Softa ise danışman olarak katkı sağlıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı