Kadıköy Rıhtımı’nda, yapılması planlanan cami ve yer altı otoparkı projesine ait hukuksal süreç devam ediyor. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın talebiyle gündeme gelen proje, Kadıköy Belediyesi ve TMMOB Mimarlar Odası tarafından açılan davalar sonucunda daha evvel yargı kararlarıyla tekraren iptal edilmiş, son olarak evrak Danıştay’a taşındı.
Proje Nasıl Gündeme Geldi?
Diyanet İşleri Başkanlığı, 2015 yılında Haydarpaşa Garı’nın da yer aldığı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’nda İSKİ arıtma tesisi alanı olarak görünen, fiilen ise otopark olarak kullanılan Moda Sahili’ndeki dolgu alanına cami yapılması için Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’na müracaatta bulundu.
Hazırlanan projede cami, şadırvan ve hizmet üniteleri için 11 bin 232 metrekare taban oturumlu, toplam 33 bin 559 metrekarelik inşaat alanı öngörüldü. Proje kapsamında ayrıyeten üç bodrum katlı, 1242 araç kapasiteli bir yer altı otoparkı planlandı.
Belediyeden Dava, Mahkemeden İptal Kararı
Kadıköy Belediyesi’nin açtığı ve TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi’nin müdahil olduğu davada, İstanbul 3. Yönetim Mahkemesi’nde Kadıköy ilçesi rıhtım mevkiinde bulunan dolgu alanı üzerinde yapılması planlanan cami, şadırvan, kültür merkezi ve öbür hizmetler yapısı ile tescil dışı alanda kalan yer altı otoparkı yapısına ait sunulan projenin uygulamasında 2863 sayılı yasa açısından sakınca olmadığına ait İstanbul 5 numaralı Kültür Varlıkları Muhafaza Bölge Kurulu’nun 09.11.2017 tarih ve 4963 sayılı kararı ve ekinde yer alan projenin hukuka tersliği ileri sürülmüştür. Projenin iptali için dava açılan mahkemenin 30.04.2025 tarihinde Kültür Bakanlığı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Muhafaza Yüksek Şurasının 420,702 sayılı prensip kararları ve 2863 sayılı kanuna uygun formda projelendirilmediği münasebeti ile dava konusu sürecin iptal edildiği görülmüştür. Kararın münasebetinde eksper raporları belirleyici olmuştur.
İstinaf Kararı ve Danıştay Süreci
Ancak İstanbul Bölge Yönetim Mahkemesi 4. Yönetim Dava Dairesi, 15 Aralık 2025 tarihli kararıyla evrakta yer alan bilimsel uzman raporunu dikkate almayarak birinci derece mahkemesinin iptal kararını kaldırıp davanın reddine hükmetti. Bu karar üzerine Kadıköy Belediyesi, 20 Ocak 2026 tarihinde Danıştay’a temyiz müracaatında bulundu.
Temyiz Dilekçesinde Hangi İtirazlar Yer Aldı?
Kadıköy Belediyesi’nin Danıştay’a sunduğu temyiz dilekçesinde, dolgu alanında planlanan cami, kültür merkezi, şadırvan ve yer altı otoparkı projelerinin birden fazla mevzuata karşıtlık içerdiği vurgulandı. Bilhassa üç bodrum katlı ve 1242 araç kapasiteli yer altı otoparkının, 1/1000 ölçekli Muhafaza Hedefli Uygulama İmar Planı bulunmayan plansız bir alanda yer almasının, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Müdafaa Kanunu’na alışılmamış olduğu tabir edildi.
Dilekçede istinaf kararında yer alan “proje işlevlerinin imar planlarına uygun olduğu” tarafındaki değerlendirmeye de itiraz edildi. Cami projesi kapsamında gösterilen kimi alanların plan sonları dışında kaldığı, Kentsel Sit Alanı içinde bulunan tescilli yapı ve ağaçlara ait rastgele bir uygulama imar planının bulunmadığı vurgulandı.
Belediye, Kıyı Kanunu uyarınca dolgu alanlarında yapılaşmanın toplam emsal alanın yüzde 5’i ile sonlandırılması gerektiğini anımsatırken, proje alanının İBB Mikro Bölgeleme Projesi’nde “Ağır Tedbirler Gerektiren Alan” olarak tanımlandığına da dikkat çekti. Ayrıyeten birinci derece mahkemesinin iptal kararına destek oluşturan uzman raporlarında bu teknik ve bilimsel tespitlerin açıkça yer aldığı, lakin istinaf kararında bu değerlendirmelerin büyük ölçüde göz gerisi edildiği söz edildi.
Başvuruda, yer altı otoparkı ve cami işlevlerinin Kadıköy Meydanı’ndaki trafik yoğunluğunu artıracağı, Kentsel Sit Alanı ile etkileşim-geçiş alanının bütüncül planlama unsurlarına uygun biçimde ele alınmadığı belirtildi. Kadıköy Belediyesi, kelam konusu düzenlemelerin ilgili muhafaza mevzuatı ve Mekânsal Planlar İmal Yönetmeliği ile de çeliştiğini kaydederek Danıştay’dan istinaf kararının bozulmasını ve dava konusu süreçlerin iptalini talep etti.
“HUKUKİ MÜCADELEMİZİ SÜRDÜRECEĞİZ”
Kadıköy Belediye Başkanı Mesut Kösedağı, Danıştay’a yapılan temyiz müracaatına ait değerlendirmesinde, sürecin tüzel ve teknik boyutlarıyla ele alınması gerektiğini tabir etti. Kadıköy Rıhtımı’nın tarihi, kültürel ve doğal özellikleri nedeniyle özel bir hassasiyet taşıdığına dikkat çeken Kösedağı, “Bu bölgede yapılacak her türlü düzenlemenin, mevcut planlara, muhafaza mevzuatına ve bilimsel datalara uygun olması büyük değer taşıyor. Belediyemizin yaklaşımı da bu çerçevede şekillenmektedir.” sözlerini kullandı.
Projede yer alan cami ve yer altı otoparkı fonksiyonlarının, Kadıköy Meydanı ve etrafında hâlihazırda yüksek olan yaya ve araç trafiğini daha da artıracağına işaret eden Başkan Kösedağı, bölgede yoğunluk artışının ulaşım, güvenlik açısından yeni meseleler doğurabileceğini söyledi. Başkan Kösedağı, cami yapılması planlanan alanın yürüme aralığında birden fazla cami olduğunu ve Kadıköylülerden bu mevzuda rastgele bir talep gelmediğini tabir etti.
İlk derece mahkemesinin iptal kararına destek olan eksper raporlarının bilimsel ve teknik bilgiler içerdiğini hatırlatan Kösedağı, “Bu raporların istinaf basamağında gereğince dikkate alınmamasını eksiklik olarak kıymetlendiriyoruz. Tüzel süreci Danıştay’da da sürdüreceğiz. Kadıköy’ün kıyılarının, meydanlarının yapılaşmaya açılmaması için gereken tüm adımları atmaya devam edeceğiz.” formunda konuştu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı